సం"గతులు" (జాన్‌హైడ్ కనుమూరి)

నెల నెలా వెన్నెల - నవంబరు ౨౦౦౯ సమావేశము

2009-11-18T10:15:00.003+05:30

my mobile

9912159531

ఎక్స్‌రే జాతీయస్థాయి కవితల పోటీలు

2009-11-13T17:40:00.002+05:30

ఎక్స్‌రే జాతీయ స్థాయి కవితల పోటీలు
ప్రతియేడులాగే ఎక్స్‌రే జాతీయస్థాయి కవితల పోటీలు నిర్వహిస్తోది
చివరితేది నవంబరు 30,2009
పూర్తి వివరాలకు : 9848121763 సప్రదించవచ్చు.

------

నేటి రచయితలకు సాహిత్యనుభవంలేదు - వివిధ - ఆంద్ర జ్యోతి

2009-11-06T13:18:00.010+05:30

భలే మంచిరోజు - జీవితాన్ని మలుపుతిప్పిన క్షణాలు

2009-10-23T10:50:00.004+05:30

చాలా సంవత్సరాలు ఈ రోజును ప్రత్యేకంగా గుర్తుంచుకోలేదు. ఈ సారి ఎందుకో గుర్తుంచుకొనే వెసులుబాటు చిక్కింది. యదా విదిగా ఉదయమే లేచి ప్రత్యేక అభినందనలు నా ప్రక్కటెముకకు చెప్పి, కొద్ది సమయాన్ని ప్రర్థనలో గడిపిన తర్వాత ఫొటోలు గుర్తుకొచ్చాయి. బీరువా అంతా క్రిందా మీదా చేసిన నాకు ఇవిగో ఈ రెండూ దొరికాయి.
ఈ ఫొటోలకోసం నేనూ నా ప్రక్కటెముక నిలబడటానికి చాలా తర్జన బర్జనలు, వాదాలు వివాదాలు జరిగాయి.
చివరికి ఒక రిజిష్ట్రారును ఇంటికి పిలిపించి వివాహ కార్యక్రమం జరిగింది.
చాలా సన్నిహితులైన మిత్రుడు విద్యాసాగర్ సహకారకుడిగా వున్నాడు. అత్యంత మిత్రుడైన ఫొటోగ్రాఫర్ వర్మ ఆ సమయానికి వచ్చి నాలుగు ఫొటోలు క్లిక్‌చేసి వెళ్ళిపోయాడు. వాటిలో ఇవి మిగిలాయి.
చాలా విషయాలు రాయాలని వున్నా ఇప్పటికి రాయలేకపోతున్నా.

My uncle Late Shri M. sundara rao

Marraige Registrar
23.10.1986
at my residence 8th Raod, Shanthi Nagar, Eluru, West Godavari Dist. A.P.

ఈ మాటలో నా కవిత - జమ్మి బంగారం చెట్టు

2009-09-12T10:38:00.003+05:30

మిత్రులకు, నా బ్లాగు పాటకులకు
నన్ను ప్రోత్సాహించిన వారికి
నమస్సులు
ఈ మద్యకాలంలో సాహిత్యానికి, అంతర్జాలానికి కొద్దిగా దూరంగా వుండవసి వచ్చింది.
దాని పరిస్థితులనుండి బయటపడుతున్న నేపథ్యంలో

ఈ మాటలో నా కవిత వచ్చింది

చదివి, మీ అభిప్రాయాలను రాయండి, కొత్త ఉత్సాహాన్నివ్వండి

అంబులపొదిలో అస్త్రాలేవీ
అక్కరకురానట్టే
సమస్యలు బాణాలై సంధిస్తాయి

http://www.eemaata.com/em/issues/200909/1477.html

మీ

జాన్ హైడ్ కనుమూరి

నెల నెలా వెన్నెల సమావేశము - ఆగష్టు ౩౦, ౨౦౦౯

2009-08-31T18:03:00.001+05:30

జీవితము దాని పరిణామాలు, బాద్యతలు, సమయాలు రకరకాల వత్తిడులమద్య సాహిత్య సమయం గడపటం కొంచెం కష్టమైపోతుంది.

గత ముప్పై యేళ్ళుగా ఎందరికో స్పూర్తినిచ్చి ముందుకు నడిపించిన శ్రీ సి.వి. కృష్ణారావు గారు వయస్సు మీదపడుతున్నా, అనారోగ్యం వెంటాడుతున్నా నెల నెలా వెన్నెల ను ప్రారంభించినప్పటి ఉత్సాహాన్ని కనపరస్తూ నడిపిస్తున్నారు.
ఈ నెల సమావేశానికి వచ్చిన వారు
ధర్మాచారి
కె.వి. రామానాయుడు
యాకూబ్
రఘు (ఖమ్మం)
జాన్ హైడ్ కనుమూరి

రఘు - ఖమ్మం వాస్తవ్యులు, ఇటీవల హైదరాబాదు మారటంతో నెలనెలా వెన్నెలకు మొదటిసారిగా వచ్చారు.
ఈ నాటి సమయాన్ని ఆయన కవిత్వంతో నింపారు

ధర్మాచారి - తనదైన శైలిలో గల్పికలు చదివి వినిపించారు
కె.వి. రామానాయుడు - తన కొన్ని పాత కొత్త కవితలను వినిపించారు
నేను - సమావేసమును గురించి రాసిన బ్లాగుకు స్పందించిన శ్రీ అఫ్సర్ పంపిన కవితను, ఈ మద్య నాకు నచ్చిన రాధిక రాసినా ఊరు కవితను, ఈ మద్య నేను రాసిన ఆమె - నేను- రెండు దృస్యాలు చదివి వినిపించాను.

కొన్ని ప్రక్రియలపైన, సాహిత్యంపైన తగ్గుతున్న ఆశక్తి గురించి మాట్లాడుకుని
గురువుగారిచ్చిన చల్లని పానీయాన్ని త్రాగి సెలవు తీసుకున్నాము

నెల నెలా వెన్నెల - ఆగష్టు ౨౦౦౯

2009-08-28T15:09:00.002+05:30

శ్రీ సి.వి. కృష్ణారావు గారి నిర్వహణలో
నెల నెలా వెన్నెల
ఈ నెల ఆగష్టు 30, ఆదివారము
సమయము : సాయంకాలము 5.30 గంటలనుండి
స్థలము : శ్రీ సి. వి. కృష్ణారావు
103, బాబూ టవర్స్, క్రైస్థవ ప్రార్థనా మందిరము ఎదురుగా,
మారుతీనగర్ క్రాస్ రోడ్స్,
చైతన్యపురి, హైదరాబాదు-500 060.
ఫోను : 24044262

అందరి స్వీయ కవితా పఠనము.

అందరూ ఆహ్వానితులే
----------
9912159531

నా జీవితంలో శ్రీ శ్రీ

2009-06-18T21:46:00.000+05:30

నా జీవితంలో శ్రీ శ్రీ

ఈ మద్య శ్రీ శ్రి గురించి చదుతున్నప్పుడు నాకు ఆయనతో ఎటువంటి అనుబందం లేకపోయిందే అనిపించింది.
నా యవ్వనంలో సాహిత్యం పెద్దగా చదివిన గుర్తులేదు. అందులోనూ శ్రీ శ్రీని అసలు చదలేదు.
ఓ సాయత్రం ఆఫీసు అయిపోయి ఇంటికి వెళుతున్నప్పుడు బస్సులో మగత మగతగా కొన్ని జ్ఞాపకాలు వెంటాడాయి.ముఖ్యంగా రెండు సందర్బాలు.

1. నా 24వ ఏట పెళ్ళి సంబందాలు రావటం మొదలయ్యాయి. అప్పటికి నాకంటే పెద్దదైన అక్కకు నాకు కలిపి కుండమార్పిడి సంబందం ఒకటి. మా ఇంటిలోని వారికి చాలా వరకు నచ్చింది. కాని నేను 28 సంవస్తరాలు వచ్చేవరకు చేసుకోనని నిర్దందంగా చెప్పేసాను. అప్పటికి నేను మద్యప్రదేశ్ లోని జబల్‌పూర్ వద్ద ఓ కంపెనిలో పనిచేస్తున్నాను. అక్కడనుంచి ఒక సంవత్సరంపాటు ఇంటికి రాలేదు. అక్క పెళ్ళికోసం వచ్చినప్పుడు నా మీద ముగ్గురు మరదళ్ళ చూపు పడింది. ముగ్గురుతో కొద్దిగా చనువు ఏర్పడింది. అది ప్రెమని నేను అనుకోను కాని మా మద్య పలకరింపుల లేఖలు నడిచాయి ఒక సంవత్సరం గడిచిన తర్వాత ముగ్గిరిలో ఎవరినైనా ఎన్నుకోవాలా లేక బయటకు వెళ్ళాలా అనే సందేహం కలిగింది. ఒకరు రూపంలో బాగుండేది, ఇంకొకరు చదువులో ముందుండేది, ఇక మోడో ఆమెకు రెండిటిలోనో సాధరణమే అయినా, పొలము పుట్ర సంక్రమించేవిగా వుంది. ఇలాంటి సమయంలో శ్రీ శ్రీ నాకు తెలియకుండా నా జీవితంలోకి ప్రవేశించాడు.
అది ఎలా అంటారా?
"నిన్ను నిన్నుగా ప్రెమించుటకు
నీ కోసమే కన్నీరు నింపుటకు నేనున్నానని నిండుగ పలికే తోడొకరుండిన అదే బాగ్యమో! అదే స్వర్గమో!" ముగ్గురిలో ఒకరు నా ప్రక్కటెముకగా మారింది.
ఆ భాగ్యాన్ని, ఆ స్వర్గాన్ని సొంతంచేసుకున్నాక చాలా కాలం నన్ను ప్రభావితం చేసింది శ్రీ శ్రీ అని తెలియదు.

2
ఒ రోజు ఎక్కడికో ప్రయాణంచేస్తూ బస్సుకోసం ఎదురుచూస్తున్నప్పుడు ఫుట్పాత్ మీద పాత పుస్తకాలు కనిపించాయి. అందులో ఓ చిన్న పుస్తకాన్ని సైజు చూసి డిటెక్టివ్ అనుకోని అయిదు రూపాయలకు కొన్నాను. దానికి అట్టలేదు. తీరా బస్సు వచి, సీటు దొరికాక పుస్తకంలోపలికి వెళితే అది వచన కవిత్వం, అందులోనో మైకోవిస్కీ రచనకు తెలుగు అనువాదం (నిజానికి అప్పటికి మైకోవిస్కీ తెలియదు). ఆ పుస్తకం ఎంతగా నచ్చిందంటే ప్రతీ ప్రయాణంలో పట్టుకెళ్ళేవాడిని. కొన్నిరోజులు దాన్ని మర్చిపోయాను. మళ్ళీ ఓ సాహితి మిత్రుడు వద్ద ఏ పుస్తకం విషయం ప్రస్తావన వచ్చింది. అప్పుడు తెలిసింది అది మైకోవిస్కీ రచన, శ్రీ శ్రీ అనువాదం.
ఇది రాస్తున్న సమయానికి చాలా సంవస్తరాలే అయ్యింది చదివి. అందులోని పాదాలు నాకు కుర్తుకు లేవు. కానీ అది చదినప్పుడు కలిగిన అనుభూతి మాటల్లో చెప్పలేను. ఇప్పుడు అనిపిస్తుంది నేను సాహిత్యం చదవడం, మొదలుపెట్టాక రాయడంలో బహుశ దాని ప్రభావం వుందనిపిస్తుంది.
నాకు తెలియకుండానే నా జీవిత కీలక సంఘటనల్లో శ్రీ శ్రీ చొరవ తీసుకొని ఆలోచనాంతర్బాగం అయిపోయాడు. నన్ను రుణగ్రస్తుణ్ణి చేసేసాడు. ఏమిస్తే ఆయన రుణం తీరుతుంది.
శిరసు వంచి నమస్కరిస్తున్నా.

అమ్మ సంకలనం అప్పుడే ఏడాది పూర్తి చేసుకుంది.

2009-05-11T21:39:00.000+05:30

అమ్మ సంకలనం అప్పుడే ఏడాది పూర్తి చేసుకుంది.
అయినా నాకు ఈ మద్యనే దానికొసం పనిచేసినట్టు అనిపిస్తుంది.
ఈ ఏడాది కాలంలో మరేది చెయ్యలేకపోయాను.

మదర్స్ దినోత్సవ సందర్బంగా అమ్మను ప్రత్యేక దృష్టితోనూ, ప్రత్యేకమైన ప్రేమతోనూ జ్ఞాపకంచేసుకోవడంలోని దివ్యమైన అనుభూతి ఎన్ని సంకలనాలు చేసినా తీరదు.

నా నలబై తొమ్మిదేళ్ళ జీవితం కళ్ళముందు కనిపిస్తుంది. అందులో అమ్మతోటి అనుబందం, జ్ఞాపకాలు అనిర్వచనీయమే.

అందుకే అమ్మా నిన్ను ప్రేమిస్తున్నాను.

నా జీవితంలో వొడిదుడుకుల సమయంలో నన్ను వూరడించి, వెన్నుతట్టిన నా సహచరి, నా ప్రక్కటెముక ఎన్నోసార్లు అమ్మలాగే కనిపిస్తుంది.

ఎన్నటికీ అమ్మను కాలేని వాణ్ణే, అందుకే అమ్మతనంముందు ప్రణమిల్లుతున్నాను.

ఓ గొప్ప సాయంకాలంశివారెడ్డి కవిత్వంలో ఆమె

2009-04-29T11:14:00.007+05:30

నిన్న 28.4.2009 ఓ గొప్ప సాయంకాలం
-----------------
ఉదయమే ఒక పోను వచ్చింది. హలో అన్నవెంటనే గుర్తు పట్టాలేదు. అంతలోనే నేను శివారెడ్డిని అని అవతలై స్వరం. సాయంకాలం మిత్రు కలుస్తున్నారు నీవుకూడా వస్తే బాగుంటుంది కలిసి చాలకాలం అయ్యింది, అలగే ఎవరైనా మిత్రులుకు తెలియపర్చు అన్నారు. బషీర్బాగ్, ప్రెస్ క్లబ్ సాయత్రం 6 గటలకు. కొద్ది సేపు నన్నునేను నమ్మలేకపోయాను.

నగరంలో రకరకాల పరుగుల మద్య, ట్రాఫిక్ జాములమద్య సమయానికి చేరటం కొంచెం కష్టమే అయ్యింది. తీరా వెల్లేసరికి అది మిత్రుల కలయిక కాదు. శివారెడ్డి కొత్త పుస్తకం సభా కార్యక్త్రమం. ఘుడిపాటి, పెన్నా కలిసి శివారెడ్డి కవిత్వంలోచి స్త్రీ దృక్పద కవితల్ని ఏరి ఒక్కచోట చేర్చిన పుస్తకం. నేనువెళ్ళేసరికి వేణు మాట్లాడుతున్నారు. తర్వాత శివారెద్ది కొన్ని కవితల్ని చదివారు. అన్నీ నేను ఏదో ఒక సందర్బంలో చదివినవే అయినా ఆయన చదువుతున్నప్పుడు కొత్తవేమొ అంపించాయి.

కవిత్వ వినటం ఒక అద్బుత జ్ఞాపకమైతే వచ్చిన మిత్రులు మరీ ఎక్కువ ఆనందాన్ని నింపారు. వెన్నెల కుండపోతగా కురిసినట్టు, అందరూ సాహిత్య కారులే, కవులు కథకులు పత్రికలు. మరచిపోలేని జ్ఞాపకం.

శివారెడ్డి కవిత్వంలో ఆమె
- పెన్నా శివరామకృష్ణ, గుడిపాటి
( శివారెడ్డి కవితా సంకలనం ‘ఆమె ఎవరైతే మాత్రం’ పుస్తకానికి ముందుమాట)

ప్రతి కవీ ఏదో ఒక సందర్భంలో ఎవరో ఒక స్త్రీ గురించి కవిత రాసే ఉంటారు. శివారెడ్డి రాసినంత విస్తృతంగా స్త్రీ ఇతివృత్త కవితలు రాసిన తెలుగు కవి మరెవరూ లేరనే చెప్పాలి. శిశువుగా, బాలికగా, మగవాడి వంచనకు గురైన అభిమానవతిగా, ‘ప్రపంచానికి ముగుతాడేసి తన వెంట నడిపించుకుపోతున్న’ ధీరగా, తన ప్రాణాన్ని పంచుతూ పురిటినొప్పులు సహించే మాతృమూర్తిగా, జీవకారుణ్యాన్ని వర్షించే తల్లిగా, పురుషుడి అన్ని దాష్టీకాలను భరించే నిశ్శబ్దపు పసుపు ముద్దలాంటి మధ్యతరగతి గృహిణిగా, స్కూటీ గుర్రం మీద దౌడు తీసే నేటి తరం విద్యార్థినిగా, యువతిగా, ఉద్యోగినిగా స్త్రీ జీవితంలోని వివిధ దశలను, వివిధ పార్శ్వాలను అత్యంత స్పష్టంగా, గాఢంగా, ఆత్మీయంగా శివారెడ్డి పరామర్శించారు.

ఆమె ఎవరైతే ఏం
ఆ కన్నీళ్ళు నావే
ఆమె ఎవరైతేం
ఆ ఆవేదనా నాదే...
ఆమె ఎవరైతేం
ఆమె నా ఆలోచన
ఆమె ఎవరైతేం
నా లోపలి అద్దం మీద చెరగని ముద్ర
ఆమె ఆనవాళ్ళు
నా అక్షరాల్నిండా ప్రత్యక్షం
ఈ వాక్యాలు ‘నేత్రధనుస్సు’ (1978)లోని ‘ఆ కన్నీళ్ళు నావే’ అనే కవిత లోనివి. స్త్రీ పురుషుల మధ్య ఆవేగాత్మకమైన బంధాన్ని తెలిపే ‘నుదుటి మీద రెండు పెదవులు’ 1975 (‘చర్య’ కవితా సం పుటి) నాటిది కాగా, దాంపత్య జీవితంలో క్రమంగా ఏర్పడిన సంక్లిష్టతను తెలిపే ‘ముళ్ళు’ అనే కవిత 1978లో (‘నేత్రధనుస్సు’) రాసినది.

వీటిని గమనిస్తే సుమారుగా గత నాలుగు దశాబ్దాల ఆయన కవిత్వంలో ‘ఆమె’ ఒక ప్రధాన అంతఃస్రోతస్విని అని తెలుస్తుంది. ‘ఆ కన్నీళ్ళు నావే’ అనే కవితలోని ‘ఆమె ఎవరైతే ఏం’ అనే తొలి వాక్యమే ఆ తర్వాత అప్రయత్నంగా ‘ఆమె ఎవరైతే మాత్రం’ (1989) అనే శీర్షికగా పరిణమించిందని గుర్తించడం కష్టంకాదు. తల్లి లేని బాల్యం, తల్లిప్రేమ నెరుగని బాల్యం అనంతర జీవితాన్ని ప్రతి కూలంగా ప్రభావితం చేయటం లోకంలో సాధారణంగా కనిపిస్తుంటుంది. అలాంటి బాల్యం దుందుడుకుతనాన్ని పెంపొందించడమో, మనుషుల పట్ల, లోకం పట్ల ఒక పగను, ప్రతీకారేచ్ఛను ప్రేరేపించడమూ, చివరకు ఆత్మ విధ్వంసానికి దారితీయడమూ జరుగుతూ ఉంటుంది.

‘అయిదేళ్ళ ప్రాయంలో తల్లిని పోగొట్టుకున్న ఒక పల్లెటూరి బాలుడికి ప్రపంచం ఒక వేయితల నాగుపాము. జీవితం ఒక భయం, ఒక దరిద్రం, ఒక అనాదరణ... ఆనాథ బాల్యాలు కానీ ఆర్ద్రత లోపించిన పిలుపులు గానీ, ఏకాకితనాలు కానీ, ఆర్థం కాని సంబంధాలు కానీ అన్నీ... అన్నీ భయం భయంగా నాలో మిగిలి నా అంతర్లోకాలన్నింటినీ ముట్టించి ఊదరబెట్టి ఊపిరాడక అరిస్తే, అమ్మా! అంటే పలికే గొంతు లేనప్పుడు- బహుశా ఇవన్నీ నా కవిత్వంలో అదృశ్యంగా నర్తిస్తూ ఉంటాయేమో! (చూడు: ‘మనిషి బతుక్కి అర్థం సమూహంలోనే!’ - ‘జైత్రయాత్ర’ కవితా సంపుటి) అని శివారెడ్డి చెప్పుకున్నారు.
బాల్యంలోని కష్టనష్టాలకు కారణాలను నిష్పాక్షికంగా విశ్లేషిం చుకొని, మనుషుల మనస్తత్వాన్ని, లోకాన్ని సానుకూల దృక్పథం తో పరిశీలించడమూ, తనకు దొరికిన ఏ కొద్ది ప్రేమనైనా అపురూపంగా స్వీకరించడమూ, తాను పొదలేకపోయిన ప్రేమను ఇతరులకు పంచడం ద్వారా ఆనందాన్ని అనుభవించడమూ, సాధన పూర్వక ఆచరణగా, ఆచరణాత్మక అభ్యాసంగా మార్చుకోవడం విశేషం. ప్రతి దానిని అనుమానిస్తూనే, విశ్లేషించుకుంటూనే (ప్రతికూల దృష్టిని అలవరచుకోకుండా) సానుకూల పార్శ్వాలకే ప్రాధా న్య మివ్వడం, సంలీనమవ్వడం సులభసాధ్యమేమీ కాదు. తల్లి ప్రేమ తెలియని, ఇంటి పనులు, వ్యవసాయ పనులు చేసుకొంటు న్న కుర్రాడికి విశాఖపట్టణమూ, విశ్వవిద్యాలయపు వీధులూ, తొలి యౌవనంలో హైదరాబాదు సంక్లిష్ట రాజకీయ, సాహిత్య వాతావరణం మలి యౌవనంలో ఎన్నో పాఠాలు నేర్పి ఉంటాయి.

అన్ని పాఠాలను, గుణపాఠాలను సానుకూల దృక్పథంతో స్వీకరించడం ఆయన వ్యక్తిగత, సాహిత్య, జీవిత పరిణామక్రమానికి మూల కారణంగా గ్రహించవచ్చు. ఈ దృక్పథమే, ఈ రకమైన జీవన విధానమే స్త్రీ పట్ల అపారమైన ఆయన ప్రేమకు ప్రధాన ప్రేరణగా ఊహించవచ్చు.అన్ని బంధాలను, అన్ని రకాల మానవ సంబంధాలను గతితార్కిక దృష్టితో పరిశీలిస్తూనే, ఆత్మీయతలకు, అనుబంధాలకు మూలమైన అవసరాలను, అన్ని దృక్పథాల పరిమితులనూ పరిగణనలోకి తీసుకోవడం, వాస్తవిక జీవన అనుభూతులకు ప్రాధాన్య మివ్వడం- ఈ కవి ఇతర కవితలలో వలెనే స్ర్తీ ఇతివృత్త కవితలలోను కనిపిస్తుంది.

ప్రతి వస్తువుకు, ప్రతి స్థితికి, ప్రతి ఉద్వేగానికి, ప్రతి సిద్ధాంతానికి ఉండే రెండు చివరలను ఈ కవి అర్థం చేసుకున్నారు. ప్రతిదానికీ ఉండే పరస్పర వ్యతిరేక పార్శ్వాలను ఏకకాలంలో దర్శిస్తూనే దేనిని ఎక్కడ, ఎంతవరకు అన్వయించుకోవాలో గ్రహించగలగడమూ, అన్ని చలన సూత్రాలనూ గమనిస్తూనే తక్షణ సన్నివేశాల లో, అనుభవాలలో తనను తాను మిళితం చేసుకోవడమూ, హుద య పూర్వకంగా, సంకల్ప సహితంగా అనుభవించగలగడమూ ఒక అంతర్ముఖ సాధన. అభిప్రాయాల పరంగా,దృష్టికోణాల పరంగా, సిద్ధాంతాల పరంగా వైరుద్ధ్యాలు లేకుండా కవితాత్మకం గా వ్యక్తీ కరించగలగడం బహిర్ముఖ అక్షర తపస్సు.
అనుభూతి నుంచి ఆలోచనకు, ఆలోచన నుంచి అనుభూతి వరకు సాగే నిరంతర కవిత్వ హేల ఇది. భుజం మీద అడ్డంగా గడకర్ర పట్టుకుని తాడు మీద నడుస్తున్న గారడీ పిల్ల శివారెడ్డి కవిత్వం. అనుభూతికి ఆలోచనకు మధ్యనున్న దృశ్యాదృశ్య విభజన రేఖే ఆ తాడు.

ఒక సన్నివేశాన్ని, సంఘటనను లేదా అనుభవాన్ని ఉన్నది ఉన్నట్లుగా వర్ణించడం ఒక పద్ధతి. కవిగా, బౌద్ధిక విశ్లేషణాపూర్వకంగా ఒక సన్నివేశాన్ని వర్ణించడం రెండో పద్ధతి. ఒక సన్నివేశ వర్ణనతో ఆరంభించి, ఆ సన్నివేశ నేపథ్యాన్ని విశ్లేషిస్తూ, తిరిగి నిర్దిష్ట సన్నివేశ ప్రస్తావనతో ముగించడం మూడవ పద్ధతి. ఈ మూడు పద్ధతులూ ఈ కవి ఇతర కవితలలోలాగానే ఈ స్త్రీ ఇతివృత్తి కవితలలోనూ కనిపిస్తాయి.
సగటు మగాడిలా ఎక్కడా స్త్రీని తప్పు పట్టకుండా, న్యూనపరచకుండా, ఆమె ప్రతి కదలికకూ, ప్రతి ఆలోచనకూ, ఆచరణకూ కారణాలను వ్యవస్థలో వెతుక్కుంటూ ‘ఆమె’ను అపార సానుభూతితో, ప్రేమతో, కరుణతో ఆశ్లేషించుకోవడం ఈ కవితలలోని ప్రత్యేకత.

ఒకరు మరొకరి మీద ఆధారపడడం ‘వ్యవస్థ’ కల్పించిన కుట్ర అని భావిస్తూనే, పురుషుడి అస్తిత్వం నిరంతరం ‘ఆమె’ మీద ఆధారపడిందనే భావాన్ని ‘ఆమె కలదు, నువ్వు లేవు’ అనే వాక్యాలలో వ్యక్తం చేశారు. ‘ఆమె కలదు, నువ్వు లేవు’ అనే మాట ఉద్వేగాత్మకంగా అనిపించవచ్చు. కాని వ్యక్తిగత జీవిత లక్ష్యాలను ఏదో ఒక మేరకు సాధించిన (తన వ్యక్తిగత జీవననేపథ్యాన్ని నిష్పాక్షికంగా వి శ్లేషించుకోగలిగిన) ఏ పురుషుడైనా ఈమాటలతో ఏకీభవిస్తాడు.

నిత్య చైతన్యం, నిత్య ఉత్సాహం, నిత్య సహనం, గూఢత్వం- ఇవేవీ ఎవరికీ పుట్టుకతోనో, వారసత్వంగానో సంక్రమించేవి కావు. కాని ప్రతి సగటు స్త్రీ వీటిని అభ్యసిస్తూనే ఆచరిస్తూ, ఆచరిస్తూనే అభ్యసిస్తూ జీవన పోరాటాన్ని కొనసాగిస్తుంటుంది. వ్యవస్థలోని లైంగిక వివక్ష వల్ల స్ర్తీలు తమకు తెలియకుండానే తమ అస్తిత్వం కోసం అలవరచుకొన్న లక్షణాలివి. స్త్రీల ‘స్వభావాని’కి కారణాలైన ఇలాంటి బాహిర ప్రభావాలను గమనించ లేక (గమనించినా అంగీకరించలేక) స్త్రీ హృదయాన్ని, స్త్రీ చిత్తాన్ని, బుద్ధిని గూర్చి అనేక అపోహలను పురుషాధిపత్యం సూత్రీకరించింది; సిద్ధాంతీ కరించింది. స్త్రీలు ‘రహస్య రసాధిదేవతలు’ అని ఈ కవి అనడం అపూర్వం. ఇది స్త్రీల సహజ చిత్తవృత్తిని తెలుపుతూ, దాని వెనుకనున్న స్త్రీల మానసిక, సామాజిక కారణాల అన్వేషణకు ప్రేరణ నిస్తుంది.

తన ప్రాపంచిక దృక్పథానికి వ్యతిరేకం కానంతవరకు ఏ వస్తువును స్వీకరించడానికైనా, ఏ విధంగా వర్ణించడానికైనా ఈ కవి వెనుకాడరు. (ఈ కవితలన్నీ ఒకే కాలంలో, ఒక క్రమంలో రాసినవి కావన్నది తెలిసిందే.) వివిధ కాలాలలో, వివిధ మానసిక స్థితులలో అనుభవమే ప్రమాణంగా, ఆయా దృశ్యాల, సన్నివేశాలలోని వాస్తవికతే ప్రమాణంగా రాసిన కవితలివి. ‘నిజాయితీ లేకుండా, గాఢంగా నమ్మకుండా ఒక్క అక్షరం కూడా రాయలేదు’ అని ఆయ నే చెప్పుకున్నారు. గాఢంగా అనుభవించకుండా ఆయన రాయరు. అనుభవించలేకపోతే, ఒకానొక వస్తువు మనసును పట్టి పీడించే వరకు ఆగుతారు. లేదా మనసుకు పట్టించుకోవడానికి కొన్ని వారాలపాటు, నెలల పాటు ప్రయత్నిస్తారు.

‘నాకు రెండు టేబుళ్ళ కవతల’, ‘వాళ్ళు మాట్లాడుకుంటున్నారు’ అనే కవితలను, ‘అప్పుడి వేమీ’, ‘నుదుటి మీద రెండు పెదవులు’, ‘ఒక ఆడ- ఒక మగ’, ‘ఒక ప్రక్రియ’, ‘ఒక దీపం’ మొదలైన కవితలను ఒక వరుసలో చదివినప్పుడు- వీటిలో భావవైరుద్ధ్యమున్నట్లు వెంటనే అనిపించవచ్చు.స్త్రీ , పురుషుల లేదా భార్యాభర్తల బంధాలలోని వివిధ దశలను, వాస్తవిక స్థితిగతులను, వైరుద్ధ్యాలను, సంక్లిష్టతలను ఈ కవితలు ప్రతిఫలిస్తాయి తప్ప, కవిలోని భావవైరుద్ధ్యాలను కావని గ్రహించాలి. ఇంతకుముందే అనుకున్నట్లు ఈ కవి తన ప్రాపంచిక దృక్పథాన్ని ఎంత సీరియస్‌గా తీసుకుంటారో వస్తు, వ్యక్తీకరణల్లో అంత స్వేచ్ఛగా వ్యవహరిస్తారు.

‘స్త్రీవాద ధోరణి ఇంతకు ముందు మనం స్పృశించని కొన్ని అంశాలను ముందుకు తెచ్చింది. వాళ్ళ జీవితాలలో మనం చూడని, చూడలేని చీకటి కోణాలను అది వ్యక్తీకరిస్తున్నది. నేనైతే మనస్ఫూర్తిగా స్త్రీవాద ధోరణిని ఆహ్వానిస్తున్నాను’ అని ఒక ఇంటర్వ్యూలో శివారెడ్డి చెప్పారు. స్త్రీవాదం ఆరంభానికి చాలా కాలం ముందు నుంచే స్ర్తీల హక్కులు హరింపబడడాన్ని, పురుషాధిపత్యాన్ని నిరసిస్తూ ఈ కవి రాశారని ఈ సంపుటిలోని కొన్ని కవితల రచనల తేదీలను పరిశీలిస్తే తెలుస్తుంది. అందువల్ల స్త్రీవాదం వల్లనే శివారెడ్డి ఇలాంటి కవితలు రాయగలిగారనేది పూర్తిగా సత్యం కాదు. కాకపోతే స్త్రీవాదం ఆయన ‘చూపు’కు మరింత ‘పదును’ పెట్టిందని, స్త్రీ ఆంతరిక, భౌతిక జీవితాలలోని మరికొన్ని కొత్త కోణాలను చూసే అవకాశాన్ని కల్పించి ఉంటుందని ఊహించవచ్చు. స్త్రీ విముక్తిని గాఢంగా కాంక్షించే ఈ కవి, పోరాటపంథా ఏ విధంగా ఉండాలనేది ఎక్కడా సూటిగా చెప్పినట్లు లేదు. పై ఆంగ్ల వాక్యాల సారాంశాన్ని అంగీకరిస్తే,స్త్రీ విముక్తిని గురించిన శివారెడ్డి అభిప్రాయాలు సోషలిస్టు ఫెమినిజానికి దగ్గరగా ఉన్నట్లు చెప్పవచ్చు.
-0-
గాఢానుభూతిలో ‘ధిక్కారాన్ని’ మిళితం చేయడం ఈ కవి కవిత్వంలో కనిపించే ఒక ముఖ్య లక్షణం.
ఒక వస్తువులోని తనదైన ‘విలక్షణత్వాన్ని’ నిదర్శన పరంపరల తో మరింత ఎక్కువ చేసి చూపడంలో ‘కారికేచర్‌’ లక్షణం కనిపిస్తుంటుంది. అలాగే పట్టరాని ఆగ్రహంలోను భాష, భావాల పరం గా ఒక సంయమనాన్ని కూడ ఈ కవితలలో గమనించవచ్చు.శివారెడ్డి కవితల్లో ‘చిన్న’, ‘పెద్ద’ కవితలు వేటికవి ప్రత్యేకంగా ఉంటాయి. చిన్న కవితలలో ‘భావాంశాల’ మధ్య సమతుల్యానికి, ముగింపుకు ప్రాధాన్యముంటుంది. ‘శీర్షిక’ కూడా కవితలో భాగమై కవితను మరింత ధ్వన్యాత్మకం చేస్తుంటుంది. ‘పెద్ద’ కవితల్లో నిర్వహణకు, వర్ణనలకు, ఆద్యంతాల మధ్య వస్తు ఐక్యతకు ప్రా ముఖ్యముంటుంది. ‘ముళ్ళు’, ‘సారాంశం’, ‘వెన్నెల’, ‘ముఖే ముఖే విషాదంలో...’ మొదలైన ‘చిన్న’ కవితలను చదివితే ఈ శిల్ప రహస్యాలను అర్థం చేసుకోవచ్చు.
‘రూపం’లో సామ్యం (పోలిక) అవ్యక్తంగా ఉంటుంది. దానివల్ల కవిత్వానికి సాంద్రత వస్తుంది. రూపక నిర్మాణం కవి సత్తాకు ఒక నిదర్శనం. ‘పురాతన విలువ మేకు’, ‘ఆదర్శాల రాగిచెంబు’, ‘ముగుతాడేసి ప్రపంచాన్ని నడిపించుకుపోవడం’, ‘శూన్య నేత్రాల గృహం’, ‘కిరణాలు రెక్కలొచ్చి ఎగిరిపోవడం’ మొదలైన రూ పకాలలో, ప్రయోగాలలో నైరూప్యాలను సారూప్యాలతో పో ల్చడం, ప్రాణి ధర్మారోపణలు, సినెక్‌డకీ (), మెటానమీ () లు అన్నీ కలగలిసిపోవడం చూస్తాం. ‘చీకటి మొక్క’, ‘యిసుక సముద్రా ల సామ్రాజ్యం’, ‘ముకు ర పుష్పం’ లాంటి ప్రయోగాలు ఎన్నెన్నో... కవిత్వ సాంద్రత కోసం ఈ కవి చేసే సమాస, పదబంధ కల్పనలకు ఇవి స్వల్ప ఉదాహరణలు.

‘ఆమె చేతుల్లో ఎండిపోయినా, పండిపోయినా, రాలిపోయినా గొప్ప భాగ్యమే’- ఇలాంటి అనేక సందర్భాలలో క్రియాపదాల ద్వారా ఉపమానోపమేయాలను ధ్వనించడం ఈ కవి అనుసరించే మరో పద్ధతి. పరాత్మకంగా (ఆబ్జెక్టివ్‌గా), సాక్షీమాత్రంగా ఒక సన్నివేశవర్ణనను ఆరంభించి మధ్య, మధ్య కవిగా లుగజేసుకుంటూ, వ్యాఖ్యానిస్తూ తిరిగి వర్ణనను కొనసాగించి స్వీయ వ్యాఖ్యతో ముగించడం శివారెడ్డి కవిత్వ నిర్వహణ పద్ధతులలో ప్రధానమైనది (శివారెడ్డి కవిత్వ నిర్వహణ పద్ధతులను గూర్చిన మరింత విస్తృత చర్చ కోసం ‘శివారెడ్డి కవిత్వం- పరిణామ వికాసాలు’ పుస్తకం చూడవచ్చు). ప్రసుత సంకలనంలోని ఏ కవితను, ఏ భాషలోకి అనువదించినా ఆయా కవితల వన్నె తగ్గదు. వస్తుపరమైన విశ్వజనీనత, అనుభవ గాఢత, అభివ్యక్తి నవ్యతలను ప్రతిఫలించే కవిత్వ నిర్మాణ శిల్పం దీనికి ప్రధాన కారణాలు.

ప్రతి కవీ ఏదో ఒక సందర్భంలో ఎవరో ఒక స్త్రీ గురించి కవిత రాసే ఉంటారు. శివారెడ్డి రాసినంత విస్తృతంగా స్త్రీ ఇతివృత్త కవితలు రాసిన తెలుగు కవి మరెవరూ లేరనే చెప్పాలి. శిశువుగా, బాలికగా, మగవాడి వంచనకు గురైన అభిమానవతిగా, ‘ప్రపంచానికి ముగుతాడేసి తన వెంట నడిపించుకుపోతున్న’ ధీరగా, తన ప్రాణాన్ని పంచుతూ పురిటినొప్పులు సహించే మాతృమూర్తిగా, జీవకారుణ్యాన్ని వర్షించే తల్లిగా, పురుషుడి అన్ని దాష్టీకాలను భరించే నిశ్శబ్దపు పసుపు ముద్దలాంటి మధ్యతరగతి గృహిణిగా, స్కూటీ గుర్రం మీద దౌడు తీసే నేటి తరం విద్యార్థినిగా, యువతిగా, ఉద్యోగినిగా స్ర్తీ జీవితంలోని వివిధ దశలను, వివిధ పార్శ్వాలను అత్యంత స్పష్టంగా, గాఢంగా, ఆత్మీయంగా శివారెడ్డి పరామర్శించారు.

భౌతిక, సామాజిక జీవితాలలో స్ర్తీ ఎదుర్కొంటున్న పక్షపాతాలతోపాటు, స్ర్తీ పురుషుల సంబంధాలలోని అనేకానేక సమస్యలతోపాటు, ఉద్వేగపరమైన సంఘర్షణలను, స్ర్తీ, పురుషుల చిరకాల సాంగత్యానికి మూలమైన సర్దుబాట్లను కూడా అంత వాస్తవికంగా విశ్లేషించడం ఈ కవితలలోని ప్రధాన వైశిష్ట్యం. తన కవిత్వానికి, తన కవిత్వమే ‘ముందుమాట’గా, ‘చివరిమాట’గా శివారెడ్డి భావిస్తారు. ఈ కవితలను కాలక్రమంలోను, వస్తుపరమైన విభజన దృష్టితోను పలుమార్లు చదివినప్పుడు కలిగిన ఆశ్చర్యానందాలను నిగ్రహించుకోలేకనే ఈ నాలుగు మాటలు రాయాల్సి వచ్చింది. ఈ సంకలనం తీసుకురావడానికి అనుమతించిన శివారెడ్డికి హార్థిక కృతజ్ఞతాభి వందనాలు.

వర్షమంటే... నానోలు

2009-03-31T10:34:00.000+05:30

1
వర్షం
అంటే
చినుకుల
సవ్వడి-

2
కాగితపు
పడవల
బాల్యపు
గుర్తులు-

3
వోణీ
తడిసి
వొంపిన
వయ్యారం-

4
చినుకు
చిరుకాంతి
ఆకాశంతెర
హరివిల్లు-

5
ఎండిన
విత్తనానికి
జీవం
పోయడమే-

6
నెరలిల్లిన
నేలతల్లిని
పదును
చేయడమే-

7

పెళ్ళలుగా
పగిలిన
పుడమికి
పులకరింపే!-

8

దాహంగొన్న
భూమికి
తొలకరిజల్లై
సేదదీర్చడమే!-

9

ఘనీభవించిన
మేఘం
చినుకై
ద్రవీభవిండమే!-

10

కురిసి
కురిసి
పొంగిపొర్లే
ప్రవాహమవ్వడమే!-

ఎందుకో ఇలా??

2009-03-25T19:41:00.000+05:30

నిర్మానుష్యమైన చోటికి పారిపోవాలని మనసు పదే పదే కోరుకుంటుంది. నిజానికి అలాంటి ప్రదేశం ఏదైనా దొరుకుతుందా? నిద్రకన్నుల రెప్పల్ని బలవంతంగా అలారం మోతతోటి తెరిచి, రొదపెడ్తన్న చోటుల్లోకి ఒకటే పరుగులు, వురకలు. కాసింత తొలిజాము కూతల పక్షుల సవ్వడి మరచిపోయామా? లేక రొదగా భావించి పక్షులకే అలారంమోత నేర్పి కొత్త సమయాన్ని, కొత్తస్థలాన్ని వెతుక్కోమని తోలివేసామా??
వెంటాడుతున్న బాద్యతల్ని ఒకొక్కటిగా నెమరువేసుకుంటూ నేటి పనుల జాబితాల్ని తయారు చేసుకుంటుంటే వాటి మద్య ఎక్కడైన నిర్మానుష్యమైన ప్రదేశానికి చోటుదొరుకుతుందా సమయం దొరుకుతుందా. బహుశ అంతర్జాల బ్రౌజర్లో వెతకాలేమో. దానికోసం ఏ ఏ కోడును ఉపయోగించాలో. ఒకదాని వెంబడి ఒకటి వెంటాడి వెతుకుతున్న దాన్ని మరిపింపచేసే గందరగోళంలో పడవేస్తాయి కదా!
బ్రతుకు జీవనం తరుముతుంటే రహదారులవెండి పరుగులు తీస్తుండాలి. వరదలాంటి వాహనాల ప్రవాహంలోకి జొరబడి ఒడ్డుకుచేర్చే తెడ్లకోసం వెతుకుతుంటాము.
మంచుకురిసినట్టో, ఎర్రని గుల్మోర్ పువ్వులు రాల్తున్న రహదారుల్లో రూపాయలకోసంవెతుకులాట గుర్తుకోచ్చి ప్రశ్నించే బాసు మొఖం కళ్ళముందు కదలాడి నుదుటపట్టే చెమటను తుడుచుకోవడమే మరచిపోయి పరుగులు తీయాల్సిందే! గాలివీచే కిటికీలను మూసివేసిన గదుల్లో ఎవరికివారే బందీలుగా అప్పగించుకొని బయటపడే మార్గంకోసం మరోవైపునుంచి వెతుక్కోవల్సిందే! బయటపడాటంకోకోసంచేసే ప్రయత్నాలలో అలసిన దేహం విశ్రాంతిని కోరుకొంటుంది. సుఖాన్ని మరచి, గతాన్ని మరచి మరుపుపొరలనద్య, మగత నిద్రల మద్య మరో రాత్రి పలకరించిపోతుంది.
దేన్ని వెతుకుతున్నానో ఏది కోరుకుంటున్నానో
ఎక్కడనుంచో మ్రోగిన రింగుటోను ఎదో అలజడిని గుర్తు చేస్తుంది.

నానోలు

2009-03-23T15:33:00.002+05:30

సాహితీ మిత్రుడు ఈగ హనుమాన్ నాలో ఏమిచూసాడో గానీ నానోలు రాయమని కాక రాయగలవు అంటూ పదేపదే ప్రోత్సాహిస్తుంటే చిన్న ప్రయత్నంగా ఇలా మీముందుకు వచ్చాయి.

నానోలు

1
రాలే
శిశిరం
వసంత
ఆగమనం

2

కడిగిన
కన్ను
మలినరహిత
మనసు

3

మరిగే
ఆలోచనలు
మనసు
రణరంగం

4

విజయం
అపజయం
బొమ్మా
బొరుసు

5

సీత
గీత
దాటితే
యుద్దమే!

6

చిగురు
వగరు
కోకిల
వసంతగానం

7

రెక్కలు
ఉహలు
కలలు
అందమే!

8

పప్పు
ఉప్పు
నిప్పు
వంటకమే!

9

నిజం
నిశ్శబ్దం
నిర్మానుష్యం
భయపెట్టేవే!

10

ఎవరి
లంకకు
వారే
లంకేశ్వరులు
.....

ఇంకా నానోలకోసం దర్శించండి

http://nanolu.blogspot.com/2009/03/blog-post_22.html

నిజంగా నీవు ఇక్కడ వుంటే బాగుండేది

2009-02-24T17:31:00.002+05:30

నిజంగా నీవు ఇక్కడ వుంటే బాగుండేది

హితులెవ్వరూలేని ఈ నిశ్శబ్దపు రాత్రి

చుట్టూ చీకటినిండుతుంటే

ఈ ప్రదేశమంతా భయంతో నిండినప్పుడు

నీవు ఇక్కడవుండి నా భయం పోగొడతావని

నాలో చిరునవ్వు పూయిస్తావని

నా ఆశ!

దురదృష్టం నీవిక్కడలేవు

నిజంగా నీవు ఇక్కడ వుంటే బాగుండేది

ఇక ఎవరు పట్టించుకుంటారు నన్ను

వెంటాడుతూనే వుంటాయి

2009-02-14T13:52:00.001+05:30

కాలం గడచిపోతూనే వుంటుంది
కొన్ని జ్ఞాపకాలు
కొన్ని అనుబందాలు
కొన్ని కర్తవ్యాలు
కొంత శూన్యం
కొన్ని మార్పులు
వెంటాడుతూనే వుంటాయి

శూన్యాన్ని చూస్తూ చూస్తూ
బాధ గుండెను పిండేస్తుంది
కోల్పోయిందేదీ లేదు

అడుగులు ముద్రలై
కర్తవ్యాన్ని బోదిస్తూనేవుంటాయి
శూన్యాన్ని పూరించడంకోసం
గాలి నలువైపులనుండి చొచ్చుకొని వస్తుంది

ఒక్క జ్ఞాపకం
ఒక్క సారి నేమరువేసుకోనే అనుభవం
కొత్త శక్తినిస్తుంది
నీవులేకున్నా
నీ పరామర్శలులేకున్నా
బ్రతికేస్తునే వుంటాము

ఈ జ్ఞాపకం
మీ ఆత్మకు శాంతినివ్వాలని

జనవరి నెల నేలా వెన్నెల

2009-01-29T20:29:00.000+05:30

యధావిదిగా ఈ మెల నెలనెలా వెన్నెల25.1.2009 ఆదివారం శ్రీ కృష్ణరావుగారి ఇంటిలో జరిగింది.
శ్రీ సంపత్కుమారాచార్య,
శ్రీ మోహన రెడ్డి, వారి మిత్రుడు
శ్రీ కె.వి. రమానాయుడు
శ్రీ ధర్మాచారి
శ్రీ యాకూబ్
శ్రీ వీర్రాజు
శ్రీ జాన్ హైడ్ కనుమూరి
శ్రీమతి రేనుకా అయోలా హాజరయ్యారు.

సంపత్కుమారాచార్యా - ఆముక్త - కావ్యం నుంచి పద్యాలను చదివి వినిపించారు.
ధర్మాచారి తనదైన శైలిలోని శ్రీకాకుళం మాడలికంతో గల్పికలను వినిపించారు.
రేణుక మృదువైన కవిత్వన్ని వినిపించారు.
కె.వి. రమానాయుడు జలప్రస్థానాన్ని మరొక్కసారి వినిపించి సైన్సును కవిత్వీకరించడంలోని మహత్వాన్ని చాటిచెప్పారు.
చెట్టు ఇస్మాయిల్‌ను జ్ఞాపకంచేస్తూ యాకూబ్ కవితవినిపించారు.
శ్రీ వీర్రాజు, నేను, మోహనరెడ్డి కొన్ని కవితలను చదవడంజరిగింది.

అలలపై కలలతీగలపై మీటిన రాగం

2009-01-19T09:49:00.002+05:30

మంచి వ్యాసాన్ని రాసిన తాడేపల్లి వారికి, అరుణ పప్పు గారికి

చదివి స్పందిచి ఫోనులు చేసినవారికి, ఎస్.ఎం.ఎస్. చేసినవారికి

వేగులు పంపినవారికి
గుంపులో పలుకరించినవారికి

అందరికి ధన్యవాదములు
చిన్న సూచన : నేను మద్యపానాన్ని మానే ప్రయత్నం 1999 - 2003 మద్య చేసాను, మానివేసాను అప్పటినుండి దానిజొలికి నేను వెళ్ళలేదు.
అలా సాహిత్యం, బైబిలుసాహిత్యం నన్ను కట్టడిచేసాయని చెప్పడానికి సంతోషిస్తున్నాను.

http://www.andhrajyothy.com/navshow.asp?qry=/2009/jan/18navya6

ఎవరైనా చెప్పి సహాయం చేస్తారా...

2009-01-15T10:17:00.000+05:30

నేను సరదాగా టాప్‌లెట్ మార్చడానికి ప్రయత్నించి విజయం సాదించాను. కాని కొన్ని కోల్పోయాను.
ఉదా : అమ్మ సంకలనం లంకే
స్టాట్ సూచిక
అవిపె తిరిగి పెట్తటం ఎలాగో ఎవరైనా చెప్పి సహాయం చేస్తారా...

వెంటాడుతున్న జ్ఞాపకాలనుండి...జ్వాలాముఖి

2009-01-09T16:39:00.002+05:30

అది ఉగాది సాయత్రం(2003) పొట్టిశ్రీరాములు తెలుగు యూనివర్సిటీ ప్రాంగణములోని ఎన్.టి.ఆర్. ఆడిటోరియంలో కవి సమ్మేళనం జరిగింది. అద్యక్షులుగా శ్రీమతి నాయని కృష్ణకుమారి, ప్రత్యేక అతిథిగా శ్రీ ఉత్పల సత్యనారాయణ ఆసీనులైన వేదికపై వేదిక శీమతి శరత్ జోత్సనా రాణి ఆహ్వాన పలుకులతో ప్రారంభమైన సభలో జ్వాలాముఖి, ఎస్వీ సత్యనారయణ, అందెశ్రీ, కె. ప్రభాకర్, ఒబ్బిని, శివారెడ్డి, శిఖామని, ఘంటసాల నిర్మల, ఇలా ప్రముఖులెందరో ఆ రోజు కవిత్వాన్ని చదివారు. ఇంకా కొందరి పేర్లు గుర్తుకు రావటంలేదు.
అప్పటికి నేను అప్పుడప్పుడే రాస్తున్నాను.
కొంచెం ఆలస్యంగా సభ ప్రారంభమవటంవల్ల కార్యక్రమము ఎవరికి వారే ఆలస్యం అవుతుందంటూ త్వరపడసాగారు. చివరిగా ముగ్గిరికి అవకాశం ఇవ్వబడింది. అందులో నేను ఒకణ్ణి . ఇప్పుడిప్పుడే రాస్తున్నా నని నన్ను నేను పరిచయం చేసుకొని " వసంతమా ఎపుడొచ్చావు" అనే కవితను చదివాను.

వసంతమా ఎపుడొచ్చావు నువ్వు??

అప్పటిదాకా భయపెట్టిన చలి
దుప్పటి దులిపి పారిపోతున్న వేళ
చికురాకుల వగరు తిన్న కోయిల
కుహు కుహు రాగాలాపన చేస్తున్న వేళ
చేదునింపుకున్న వేప తేనెలొలుకు పూలై విరబూస్తున్న వేళ
వచ్చిందంట వసంతం
దాని వర్ణన కవులకే సొంతం
అనుభూతి ఓ అనంతం

యంత్రాలవలె కదలికలతో వాహనాలరొదలలో
క్షణం కోసం అనుక్షణం పోరాడుతూ
కాలంవెనుక వడివడిగా పరిగెడుతున్న వేళలో
గ్లోబునంతా జేబులొ పెట్టాలని
సాప్ట్‌వేర్ హార్డ్‌వేర్ అంటూ
కొత్తవేళ్ళూనుతున్న తరుణంలో
ఓ వసంతమా ఎపుడొచ్చావు నీవు?
ఎవరు గమనించారు నిన్ను
అందుకే అంటాను
నీవు కవులకే సొంతమని

వెండితెర తారల తళుకు బెళుకులతో
నెట్‌లోని బ్రౌసింగు రూములలో చాటింగులతో
పబ్‌లలో హంగుల పొంగులతో
హోరెత్తించే బీటులోని నోటులతో
నూతన విరామాన్ని ఆనందాన్ని వెతుక్కుంటున్న సమయయంలో
ఓ వసంతమా ఎపుడొచ్చావు నీవు?
ఎవరు గమనించారు నిన్ను
అందుకే అంటాను
నీవు కవులకే సొంతమని

సస్యశ్యమలమనిపించే సీమలో
కాలే కడుపుతో బక్కచిక్కిన రైతు
నీవు వస్తావని సిరులెన్నో తెస్తావని
ఎదురుచూస్తున్న సమయంలో
పుట్లునింపాలని పట్టెడాశతో
పుస్తెలనమ్మి ఎరువేస్తే
వరదొచ్చి పురుగొచ్చి కరువొచ్చి
వెన్నుపై వెన్ను విరిచిన వేళ
ఓ వసంతమా ఎపుడొచ్చావు నీవు?
ఎవరు గమనించారు నిన్ను
అందుకే అంటాను
నీవు కవులకే సొంతమని

నిన్నెరిగిన వారు నీకై స్పందించినవారు
నిన్నాశ్వాదించిన వారు
నీతో నడవలేక నవతరంతో ఇమడలేక
మమతల కరువై వెతల బ్రతుకై
కాలం పొరలమాటున దాగిన జ్ఞాపకాలను
నెమరేసుకుంటున్న తరుణంలో
ఓ వసంతమా ఎపుడొచ్చావు నీవు?
ఎవరు గమనించారు నిన్ను
అందుకే అంటాను
నీవు కవులకే సొంతమని

ఉన్నత విద్యా సాధనలో
సుదూరతీరాలకు నిచ్చనవేసే ఆరాటంలో
భాషా సౌదర్యాన్ని గాలికి వదిలేసి
సబ్జెక్టులతో సెట్తులకై కుస్తీ పడుతూ
నిరంతరం అవిశ్రాంతంగా పోటీపడే
తాపత్రయంలో నిమగ్నమైపోతుంటే
ఓ వసంతమా ఎపుడొచ్చావు నీవు?
ఎవరు గమనించారు నిన్ను
అందుకే అంటాను
నీవు కవులకే సొంతమని

మానవత్వాలు మరచి
బంధాలు పొడి బారిపోతున్న వేళ
వలస బ్రతుకుల మధ్య మనిషి
వ్యాపార వస్తువైపోతూ
వర్గవర్గాలుగా విడివడిపోతున్న వేళలో
ఓ వసంతమా ఎపుడొచ్చావు నీవు?
ఎవరు గమనించారు నిన్ను
అందుకే అంటాను
నీవు కవులకే సొంతమని
----
ఎవరికి వారే త్వరగా వెళ్లిపోవాలనే ఆత్రంలో ఎవరు విన్నారో అని నాకు కొచెం అనుమానంగానే వుంది మనసులో. సభ అయ్యి బయటికి వచ్చినప్పుడు మొట్టమొదటిగా ఎవరో నన్ను పిలిచారు ఆశ్చర్యానికి లోనై వెనుతిరిగి చూసాను. తెల్లటి చొక్కా కుడి బుజంనుంచి వేల్లాడుతున్న చంచితో కంపించే జ్వాలముఖి. కొద్ది ఆగితే ఆయన నాలుగు అడుగులు వేసి నన్ను కలిసి భుజంపై చెయ్యివేసి హాట్స్ ఆఫ్ టు యువర్ పోయం అని భుజం తట్టారు. కొచెం ఆశ్చర్యం, కొచెం ఆనందం వుక్కిరిబిక్కిరిచేస్తుండగా కొత్తగా రాస్తున్నట్టులేదు, మంచి వరవడివుంది రాస్తూవుండు అని భుజం తట్తారు జ్వాలాముఖి. ఆయనిచ్చిన ఆ స్పూర్తితో నేనూ రాయగలను అనే నమ్మకం కుదిరింది. రాస్తూ పోయాను.
విజయవాడలో 24 గంటల కవిసమ్మేళనం జరిగింది అందులో పాల్గ్నటానికి రాష్ట్రం నలుమూలనుంచి వాచ్చిన కవులను కలుసుకోవటానికి నేను వెళ్లాను. అక్కడ చాలామందిని కలిసాను అప్పుడే నాకు స్ఫూర్తినిచ్చిన జ్వాలాముఖితో చాలా సమయం గడపటం జరిగింది. అప్పటికి నేను రాసిన "హసీనా" దీర్ఘ కవిత ముద్రించాలనే ప్రయత్నంలో వుండి జ్వాలాముఖిని ముందుమాట రాయమని కోరాను. బాగున్నదని అన్నారుకాని ఎందుకో పరిచయవాక్యలు రాయలేదు. ఆయన అభిప్రాయం లేకుండానే హసినా పుస్తకరూపం దాల్చింది.

జ్వాలముఖి ప్రసింగించే తీరు, అనర్ఘలం ఎంతైనా అనుకరించాలని మనసులో కోరికకలుగుతూనే వుంది ఇప్పటికీ.

ఒకసారి చిక్కడపల్లి లైబ్రరీలో ఎవరిదో పుస్తకావిష్కరణకు వెళ్ళాను. అక్కడ వెనుకగా వచ్చి భుజంతట్టి అభినందనలు తెలియచేసారు. ఎందుకని అడిగాను ఓ పుస్తకచేతికిచ్చి చూడమన్నారు. అది సాహిత్య ప్రస్థానం. అందులో ఆయన రాసిన వ్యాసంవుంది తర్వాత చదివిచెపుతాను అని చెప్పాను. అయితే నేను చూడమన్నది అది కాదు అని పేజీలు తిప్పమన్నారు. అందులో నేను రాసిన ఒక కవిత ముద్రింపబడింది. చాలా ఆశ్చర్యం.

నూతన సంవత్సర శుభాకాంక్షలు

2009-01-01T17:18:00.001+05:30

నూతన సంవత్సర శుభాకాంక్షలు

డిసెంబరు నెల నేలా వెన్నెల

2008-12-29T16:22:00.007+05:30

చలా కాలంగా బ్లాగు సరిగా రాయలేకపోతున్నాను.
చాలా కార్యక్రమాలలో పాల్గొనలేకపోతున్నాను. రకరకాల కారణలు.

పుస్తక ప్రదర్శనకని బయలుదేరాను, కానీ వెళ్ళలేకపోయా. చివరికి నెలనెలా వెన్నెల హాజరయ్యాను. దిల్‌షుక్‌నగర్, చైతన్యపురి, న్యూ మారుతి నగర్ లో జరుగుతుంది. ఇదివరలో ఆస్మాన్ ఘడ్‌లో జరిగేది. రోడ్డుకు కొంచెం దగ్గరగావుండేది. అయినా రామచంద్రపురంనుండి వెళ్ళే నాకు దగ్గరేమిటి దూరం ఏమిటి. నేను వెళ్ళే సరికి కొంతమంది అప్పటికే వచ్చివున్నారు. ఒబ్బిని, ధర్మాచారి, నాగార్జున, కె.వి. రమానాయుడు, మొహనరెడ్డి, వారి మిత్రుడు, ప్రార్వతిమోహన్, లలితకుమారి శిలాలోలిత ఇలా.

పలకరింపులు అయ్యాక ఈ మద్య కాలంలో మనల్ని వదిలిపెట్టివెళ్ళిన సాహితీమిత్రుల్ని ఒక్కసారి గుర్తు చెసుకుంటూ మౌనం పాటించారు. ఒబ్బిని తన కవిత్వ పటనాన్ని ప్రారంబించారు. ఇంతలో ఇంద్ర ప్రసాద్, మరికొద్దిసేపటికి అద్దేపల్లి రామ్మొహన రావు వచ్చారు. అద్దేపల్లి జ్వాలముఖితో వున్న సాన్నిహిత్యాన్ని, జ్ఞాపకాలను నెమరేసుకున్నారు,

ఎప్పటిలాగే తన శ్రీకాకూళపు మాండలీకంతో విరుపుల, రాజశేఖరీయం అనే గల్పికను చదివి వినిపించారు.

శిలాలోలిత ఈమద్యకాలంలో దూరమౌతున్న సాహితీ మిత్రులను తలపోస్తూ ఏమైపోతున్నారు వీరంతా అంటూనే ......

ఈ మద్య తనకు ఆకాశవాణి జాతీయంగా ఎన్నుకున్న కవితను చదివి వినిపించారు.

వాళ్ళంతా దేహాన్ని విడిచారు
రాలిపడ్డ పూలల్లా వాళ్ళ అక్షరాలు
ఆ జ్ఞాపకాలను సమికరించుకుంటూ
దేహం అశశ్వతమని
అక్షరాల పూలే శాశ్వతమని చేదు గుళికలు మింగుతూ
రూప రహితులైన వారి జ్ఞాపకాలను
చమర్చుతున్న కన్నీళ్ళను అదిమిపడ్తూ ఆర్దత పొలమారుతుంటే
వాళ్ళ అక్షరాల వూత కర్రతో
ముందుకు మున్ముందుకు సాగిపోదాం!

మరోకవితలోని కొన్ని పాదాలు
" బ్రతుకు కంటే స్వేచ్చ గొప్పది
స్వేచ్చంటే బాధను చుట్తుకున్న పొర చేదింపబటమే" అంటారు

మోహన రెడ్డిగారు తనకవితను వినిపించారు.
అద్దేపల్లిగారితో వచ్చిన ఆయన శిష్యుడు స్వియరచనా పాటలని పాడివినిపించారు.

నడిచే పుస్తంకగా మేము పిలుచుకొనే రామనాయుడు కొన్ని కవితలను, దిగంబర కవిత్వంలో తనకు బాగా గుర్తున్న వాక్యాలను వినిపించారు

అన్నా!
నీ గాయాలపైనుండి వీచిన గాలి ఎరుపెక్కింది
నువ్వు ఆసరచెసుకున్న బొడ్డుమల్లె ఎరుపెక్కింది
నువ్వు పడ్డచోట భూమి కూడా ఎరుపెక్కింది
ఇంకో మాట విన్నావా
నువ్వు కొట్తిన బాణం దెబ్బకు గాలికూడా ఎరుపెక్కింది

ఇక నావంతు వచ్చేసరికి నాదగ్గార నేను రాసినవి ఏమిలేకపోవడంవల్ల, ఇమద్యకాలంలో నాకు నచ్చిన "పొద్దు" లో వచ్చిన చదరంగం - ఒరెమునా(చావా కిరణ్) అనే కవితను చదివి వినిపించాను.

మరో ఉదయం అస్తమించింది,
రాతిరి చీకటిని తలుచుకుంటూ
కన్నీటి ప్రవాహం సాక్షిగా,
యద రోదన సాక్షిగా,
నిరాశ, నిస్పృహ, నిర్లిప్త,
నిజ శరీర సాక్షిగా
…

మరో ఉదయం అస్తమించింది.
రాతిరి చీకటిని తలుచుకుంటూ.
తుఫానులో కలిసిపొయిన వారి జ్ఞాపకాల సాక్షిగా,
విరిగిన తెరచాప, మరుగయిన నీరాహారాల సాక్షిగా,
అనుచరులందరి అయోమయ చూపుల సాక్షిగా,
ఓటమిని గుర్తుచేస్తున్న సముద్రం సాక్షిగా,
…
మరో ఉదయం అస్తమించింది.
రాతిరి చీకటిని తలచుకుంటూ.
మరో ఉదయాగమనం,
రాతిరి పరిమళాలతో
నవ్వుల జల్లుల సాక్షిగా,
యద కేరింతల సాక్షిగా,
ఆనంద, మాధుర్య, సగర్వ,
సమ్మోహ స్వ శరీర సాక్షిగా

…

మరో ఉదయాగమనం,
రాతిరి పరిమళాలతో
కోమలి చెవిలో గుసగుసలాడుతుండగా,
దేవదూత రెండు కొత్త రెక్కలు తొడుగుతుండగా,
సూర్యుడు పంపిన ఏడు గుర్రాలు వేచిచూస్తుండగా,
వర్షం వెలసిన అందమైన అడవి పిలుస్తుండగా,
మరో ఉదయాగమనం.
రాతిరి పరిమళాలతో.
…
జీవితం ఎప్పుడూ ఇంతే,
ఒక కిటికీలో మోయలేని విషాదం
ఒక కిటికీలో భరించలేని ఆనందం."

ఇక లలితకుమారిగారు బాల సాయిబాబాపై రాసిన భక్తి పద్యాలను వినిపించారు, ముద్రితమైన పుస్తకాన్ని అందరికి పంచారు. చివరిగా అద్దేపల్లి ప్రెష్‌ష్ష్...........
కురగాయలు బహుళ కంపెనీలుగా మారిపోవడన్ని వినిపించారు.

తేనీరు సేవించి అందర్మూ ఒకరికొకరు నూతనసంవత్సర శుభాకాంక్షలు తెలుపుకుంటూ శెలవు తీసుకున్నాము. బహుముఖాలుగా సాగిన ఈ సాహిత్య సాయంకాలం సుమహారంగా మారింది.

నిర్వహించిన సి.వి.కృష్ణారావుగారి మోములో కొత్త నందివర్దనం విరిసింది

క్రీస్తు జయంతి విశ్వమానవాళికి శాంతి

2008-12-23T10:39:00.001+05:30

క్రీస్తు జయంతి విశ్వమానవాళికి శాంతి

లోకరక్షణార్థమై జన్మించిన యేసు క్రీస్తుని తోడు, వెలుగు మనందరి జీవితాలలో వెలుగొందు గాక!

శుభాకాంక్షలు... శుభాకాంక్షలు అందరికి

జ్వాలాముఖి ఇక లేరు

2008-12-16T12:13:00.005+05:30

ఎన్నడూ గర్వించాల్సిందీ లేదు
ఎన్నడూ కృంగి పోవలసిందీ లేదు
చదరంగం ఆట అయిపోయిన తర్వాత
రాజు, భటులు చేరేది ఒకే పెట్టెలోకే కదా!

ఆటలోని మెళకువలు, తీరుతెన్నులు మార్గదర్శకాలౌతూనే వుంటాయి

jvaalaa mukhi ఇకలేరు

2008-12-15T18:15:00.003+05:30

http://www.andhrajyothy.com/mainshow.asp?qry=/2008/dec/14main20

గాయం ... సలుపెడుతుంది....

2008-12-01T10:31:00.002+05:30

ఈ మద్య నేను నా సహచరుణ్ణి కోల్పోయాను. నిజానికి అతను నా చుట్టుతిరుగుతున్నప్పుడు, నాతోనో వుంటున్నప్పుడు అతణ్ణి నా సహచరుడుగా గుర్తించలేకపోయాను.
ఓ రోజు హటాత్తుగా వురిపెట్టుకొని చనిపోయాడనే వార్తను సెల్లుపోను నా చెవిలోకి జారవిడిచినప్పటినుంచి, నా హృదయాన్ని కుదిపేస్తుంది.
ఈ మద్య ఎప్పుడో ఆత్మహత్యలగురించి రాద్దమని చాలా విషయాలను సేకరించాను కాని నా వ్యక్తిగతము, సమయ చిక్కబట్టుకోలేక రాయలేకపొయా. రాసివుంటే బహుశ నా సహచరుడుకి వుపయోగపడెదేమో అనే సందేహం పీడిస్తుంది.
అలోచనలతో మస్తిష్కం వేడెక్కుతోంది, ఈ లోగా అవకాశాన్ని చూసుకొని ఎటునుంచి లోనికిదూరిందో క్రిమి (వైరస్) జ్వరమై పీడిస్తుంది. ఈ జ్వరంలో పలవరింతలు, భయాలు, ఒకొక్కటిగా దాడిచేస్తున్నాయి. నా దేహాన్ని నిర్వీర్యం చేయడానికి దొరికే ప్రతి అవకాశాన్ని వినియోగించుకోవాలని చూస్తోంది. నా సహచరుణ్ణి ఆర్థింకంగా వుచ్చులోబింగించి తనుకుతాను దూరంగా పారిపోవాలనే ఆలోచను రేకెత్తించి, బంధాలను బాద్యతలను నిర్ధాక్షణ్యంగా వదిలేసి వెళ్ళిపోయాడు. రోజూ చూపులతొనో, మాటలతోనో వేధించే తన సగభాగానికి పూర్తి బాద్యను నెట్టేసి పారిపోయాడు.
తను పారిపోయిన పిరికితనంలో నాకూ భాగస్వామ్యం వుందా?? అనే అలోచన ముల్లులా గుచ్చుకొని మరింత బాధిస్తుంది.
ఒక్కసారి లోనికి ప్రవేసించి రక్తంలొకి చొరబడ్డ వైరస్‌ను చంపడానికి చేస్తున్న ప్రయత్నాలలొ దేహం తూట్లు పదుతుంది.
దేహానికి కొత్తగాయమో, అంగచ్చేదనమో అవసరమౌతున్నాయి.

వైద్యంకోసంచేస్తున్న ప్రయత్నలూ నా దేహాన్ని బాదిస్తూనే వున్నాయి.
అయినా రేపటి ఉదయంకోసం నిరీక్షన, ఆసై ఎదురుచూస్తుంది.
ఏ జాములోనో కప్పిన మంచుపొరను చీల్చడానికి వేకువకిరణం ఆరాటపడుతునేవుంది.
నా సహచరురుణ్ణి గుర్తించడమే కష్టమౌతుంది. మనసుపొరల్లోచి మేలుకొన్న మానవత్వమై నీకోసం ఎదురుచూస్తాను.
ఛేదు జ్ఞాపకాన్ని ఇచ్చిపోయావు, మరెవరికీ ఈ రుచిని చూడొద్దని ఎలుగెత్తి చెప్తాను.